મનોજ શર્મા IPS: '12th Fail' થી 'IPS' સુધીની સફર અને સફળતાના સિક્રેટ્સ
મનોજ શર્મા IPS: 'ધોરણ ૧૨ નાપાસ' થી 'IPS' સુધીની સફર અને સફળતાના સિક્રેટ્સ
શું તમે ક્યારેય એવું વિચાર્યું છે કે ધોરણ 12 માં નાપાસ થયેલો છોકરો દેશની સૌથી અઘરી ગણાતી UPSC પરીક્ષા પાસ કરીને IPS ઓફિસર બની શકે? કદાચ મોટાભાગના લોકો કહેશે - "ના, આ તો ફિલ્મી વાર્તા લાગે છે."
પણ દોસ્તો, આ કોઈ ફિલ્મી વાર્તા નથી, પણ સાચી હકીકત છે મનોજ કુમાર શર્માની. આજે આપણે આ બ્લોગમાં જાણીશું કે કેવી રીતે ગ્વાલિયરનો એક નાના ગામનો છોકરો, કે જેણે ટેમ્પો ચલાવ્યો, ભિખારીઓ સાથે રાતો વિતાવી અને લોટ દળવાની ઘંટી પર પણ કામ કર્યું, તે આજે મુંબઈ પોલીસમાં એક ઉચ્ચ અધિકારી IG (Inspector General of Police) તરીકે સેવા આપી રહ્યો છે.
૧. શરૂઆત ક્યાંથી થઈ? (પરિવાર અને પૃષ્ઠભૂમિ)
મનોજ શર્માનો જન્મ મધ્યપ્રદેશના મોરેના જિલ્લામાં થયો હતો. તેમનું બાળપણ ખૂબ જ ગરીબીમાં વીત્યું હતું. પિતા પંચાયતમાં કામ કરતા હતા, પણ પ્રામાણિકતા એટલી કે ક્યારેય ખોટા પૈસાને અડ્યા નહીં. ભલે ને પછી ઘરમાં ખાવાના ફાફા પડી જતા.
મનોજ ભણવામાં મધ્યમ હતા. તેમને ક્યારેય એવું નહોતું લાગ્યું કે તેઓ કોઈ મોટું કામ કરશે. પણ તેમનામાં એક ગુણ હતો - જીદ. જો એકવાર નક્કી કરી લે કે આ કામ પૂરું કરવુ છે તો એ પૂરું કરીને જ જંપતા.
૨. ધોરણ ૧૨ માં ફેલ અને જીવનનો ટર્નિંગ પોઈન્ટ
ઘણીવાર આપણને લાગે છે કે એક રિઝલ્ટ આપણું ભવિષ્ય નક્કી કરે છે. મનોજ શર્મા ધોરણ 12 માં હિન્દી સિવાયના બધા જ વિષયોમાં નાપાસ થયા હતા. પણ આ નાપાસ થવા પાછળ પણ એક રસપ્રદ વાત છે. તે સમયે પરીક્ષામાં ચોરી થતી હતી, પણ એક કડક DSP એ આવીને ચોરી બંધ કરાવી દીધી, અને મનોજ ફેલ થયા.
ત્યાંથી તેમને વિચાર આવ્યો: "એક અધિકારીમાં એટલી તાકાત હોય છે કે તે આખી સિસ્ટમ સુધારી શકે? મારે પણ આવા જ અધિકારી બનવું છે." બસ, આ એક વિચાર અને જીદ તેમને ગ્વાલિયરથી દિલ્હી સુધી ખેંચી લાવી.
૩. સંઘર્ષના એ દિવસો: જ્યારે લોટ દળવાની ઘંટી અને ફૂટપાથ જ ઘર બની ગયા
દિલ્હી આવવું સહેલું હતું, પણ ત્યાં ટકી રહેવું અઘરું હતું. મનોજ પાસે કોચિંગની ફી તો શું, જમવાના પણ પૈસા નહોતા. તેમણે જીવન જીવવા માટે નીચે મુજબના કામો કર્યા:
લાઈબ્રેરીમાં કામ: વાંચવા માટે અને ખર્ચો ચલાવવા માટે એમણે લાઈબ્રેરીમાં સાફસફાઈનુ કામ ચાલુ કર્યુ.
લોટ દળવાની ઘંટી: દિલ્હીમાં એક ઘંટી પર કામ કર્યું જ્યાં તેઓ રાત્રે સૂતા અને દિવસે કામ કરતા. પુસ્તકો વાંચવા માટે એ ઘંટીનો અવાજ જ તેમનું સંગીત બની ગયું હતું.
કૂતરા ફેરવવાનું કામ: અમીર લોકોના કૂતરાઓને ફરવા લઈ જવાનું કામ પણ તેમણે કર્યું હતું જેથી થોડા પૈસા મળી રહે.
માનવીય પાસું: મનોજ સર કહે છે કે ગરીબી તમને ઘણું બધું શીખવે છે. જ્યારે તમારી પાસે ખોવા માટે કંઈ નથી હોતું, ત્યારે મેળવવા માટે આખું આકાશ હોય છે.
૪. શ્રદ્ધા જોશી: પ્રેમ જેણે જીત અપાવી
તમે '12th Fail' ફિલ્મમાં જોયું જ હશે, શ્રદ્ધા જોશી (જે અત્યારે IRS ઓફિસર છે) મનોજના જીવનનો સૌથી મોટો સપોર્ટ બની. મનોજે શ્રદ્ધાને પ્રોમિસ આપ્યું હતું કે: "તુ હા પાડી દે, તો હું આખી દુનિયા પલટી નાખીશ."
યુવાનો માટે અહીં એક મોટી શિખામણ છે: પ્રેમ એ નડતર નથી, પણ જો સાચો સાથી મળે તો એ તમારી પ્રગતિમાં ઈંધણનું કામ કરે છે. શ્રદ્ધાએ મનોજને માત્ર પ્રેમ જ નહીં, પણ ભણવામાં અને નોટ્સ બનાવવામાં પણ મદદ કરી.
૫. UPSC ના ચાર પ્રયાસો અને અંતિમ સફળતા
UPSC ની સફર મનોજ માટે ફૂલોની સેજ નહોતી.
પહેલા ત્રણ પ્રયાસો: મનોજ પ્રિલિમ્સ અને મેઈન્સમાં અટવાયા. સતત ત્રણ વાર નિષ્ફળતા મળ્યા પછી કોઈપણ સામાન્ય માણસ હારી જાય.
ચોથો પ્રયાસ: આ છેલ્લો મોકો હતો. જો આ વખતે પાસ ન થયા હોત તો કદાચ આજે આપણે આ બ્લોગ ન લખતા હોત. પણ તેમની મહેનત રંગ લાવી અને તેમણે 121મો રેન્ક મેળવીને IPS બનવાનું સપનું પૂરું કર્યું.
૬. ઉમેદવારો માટે ખાસ સલાહ (Pro-Tips for Career Success)
જો તમે પણ કોઈ સરકારી નોકરી કે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યા હોવ, તો મનોજ શર્માના જીવનમાંથી આ ૫ વાતો ગાંઠે બાંધી લેજો:
૧. નિષ્ફળતાથી ડરશો નહીં (Restart!)
મનોજ શર્માનું ફેમસ સૂત્ર છે - "Restart". જો તમે એકવાર ફેલ થાઓ તો એનો અર્થ એ નથી કે જિંદગી પૂરી થઈ ગઈ. ફરીથી શૂન્યથી શરૂઆત કરવાની હિંમત રાખો.
૨. પ્રામાણિકતા અને નૈતિકતા
તમે ભલે ગમે તેટલા ગરીબ હોવ, પણ તમારા સંસ્કાર અને પ્રામાણિકતા ક્યારેય ન છોડો. મનોજ શર્માએ હંમેશા પોતાની મહેનત પર વિશ્વાસ રાખ્યો.
૩. વાંચવાની આદત કેળવો
UPSC હોય કે GPSC, તમારે ઊંડાણપૂર્વક વાંચવું જ પડશે. મનોજ શર્મા લાયબ્રેરીમાં કલાકો સુધી બેસી રહેતા. માત્ર પરીક્ષા લક્ષી જ નહીં, પણ દુનિયાને સમજવા માટે પણ વાંચવું જરૂરી છે.
૪. સાચો મિત્ર વર્તુળ પસંદ કરો
તમારી આસપાસ એવા લોકો હોવા જોઈએ જે તમને પ્રોત્સાહન આપે, નહી કે તમારા પગ ખેંચે. મનોજ પાસે શ્રદ્ધા અને તેના મિત્રો હતા જેણે તેને પડવા ન દીધો.
૫. શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય
IPS બનવા માટે માત્ર મગજ નહીં, શરીર પણ મજબૂત હોવું જોઈએ. તણાવ મુક્ત રહેવા માટે ધ્યાન (Meditation) કરો અને થોડી કસરત પણ કરો.
૭. મનોજ શર્માના જીવનનો સાર (Conclusion)
મનોજ શર્મા IPS ની વાર્તા આપણને શીખવે છે કે "તમારી પાસે સુવિધાઓ નથી એ તમારી નબળાઈ નથી, પણ તમારી ઈચ્છાશક્તિનો અભાવ એ તમારી સૌથી મોટી નબળાઈ છે." ગૂગલ પર સર્ચ કરશો તો તમને હજારો ઓફિસર્સ મળશે, પણ મનોજ શર્મા જેવું વ્યક્તિત્વ બહુ ઓછામાં જોવા મળે છે કારણ કે તેઓ આજે પણ એટલા જ નમ્ર છે.
જો એક 12 પાસ ફેલ થયેલો વ્યક્તિ દેશનો આટલો મોટો ઓફિસર બની શકે, તો તમે કેમ નહીં? બસ, જરૂર છે એક સાચી દિશાની અને અતૂટ મહેનતની.
વિદ્યાર્થીઓ તમારા માટે એક પ્રશ્ન:
તમને મનોજ શર્માના જીવનમાંથી કઈ વાત સૌથી વધુ ગમી? નીચે કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવજો. અને હા, જો આ બ્લોગ ગમ્યો હોય તો તમારા એવા મિત્રો સાથે શેર કરજો જે અત્યારે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
યાદ રાખજો: હાર ત્યારે જ થાય જ્યારે તમે માની લો છો, અને જીત ત્યારે થાય જ્યારે તમે ઠાની લો છો!
આ બ્લોગ મનોજ શર્માની જીવનકથા અને વિવિધ ઇન્ટરવ્યુ પર આધારિત છે. આશા છે કે આ માહિતી તમને પ્રેરણા આપશે.
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો