૧૪ વર્ષે લગ્ન અને ૨ બાળકોની માતા: IPS એન. અંબિકાના સંઘર્ષની પ્રેરણાદાયી કહાની (Success Story)
૧૪ વર્ષે લગ્ન અને ૨ બાળકોની માતા: IPS એન. અંબિકાના સંઘર્ષની એવી ગાથા જે તમારી આંખો ભીની કરી દેશે
આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં આપણને નાની નાની મુશ્કેલીઓ પણ પહાડ જેવી લાગે છે, ખરું ને? ક્યારેક આપણને લાગે છે કે 'હવે મોડું થઈ ગયું છે' અથવા 'મારી જવાબદારીઓ મને આગળ વધવા નથી દેતી'. પણ મિત્રો, આજે મારે તમને એક એવી સ્ત્રીની વાત કરવી છે જેણે સમાજના તમામ બંધનો, નાની ઉંમરના લગ્ન અને ઘરગથ્થુ જવાબદારીઓના પિંજરાને તોડીને આકાશ આંબ્યું છે.
આ વાત છે IPS એન. અંબિકાની. જેમની સફર મહારાષ્ટ્રના પોલીસ જગતમાં એક મિશાલ બની ગઈ છે.
૧. નાની ઉંમર, મોટી જવાબદારીઓ: એક અગ્નિપરીક્ષા જેવો સમય
દક્ષિણ ભારતના તમિલનાડુમાં જન્મેલા અંબિકાજીનું બાળપણ અન્ય છોકરીઓ જેવું જ હતું, પણ નિયતિએ કંઈક અલગ જ વિચાર્યું હતું. માત્ર ૧૪ વર્ષની કુમળી વયે તેમના લગ્ન કરી દેવામાં આવ્યા. જે ઉંમરે આપણે મિત્રો સાથે મસ્તી કરતા હોઈએ, સ્કૂલના પ્રોજેક્ટ્સ બનાવતા હોઈએ, તે ઉંમરે અંબિકાજીએ રસોડું સંભાળવું પડ્યું.
૧૮ વર્ષની થતા સુધીમાં તો તેઓ બે દીકરીઓની માતા બની ચૂક્યા હતા. તમે વિચારી જુઓ, એક કિશોરી જેના ખભે બે બાળકોને ઉછેરવાની અને આખા ઘરને સંભાળવાની જવાબદારી હોય, તેની પાસે પોતાના સપના માટે સમય ક્યાંથી હોય? પણ કહેવાય છે ને કે, "મન હોય તો માળવે જવાય."
૨. એ એક 'સેલ્યુટ' જેણે ઊંઘ ઉડાડી દીધી
ઘણીવાર જિંદગીમાં એક ક્ષણ એવી આવે છે જે આપણો રસ્તો બદલી નાખે છે. અંબિકાજીના પતિ પોલીસ વિભાગમાં કોન્સ્ટેબલ તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. એક વખત પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં અંબિકાજી પણ ગયા હતા. ત્યાં તેમણે જોયું કે તેમના પતિ અને બીજા ઘણા પોલીસ જવાનો એક ઉચ્ચ અધિકારીને માનભેર સેલ્યુટ કરી રહ્યા હતા.
અંબિકાજીએ કુતૂહલવશ પૂછ્યું, "આ સાહેબ કોણ છે જેમને તમે બધા આટલું માન આપો છો?"
પતિએ ગર્વથી કહ્યું, "એ IPS (Indian Police Service) ઓફિસર છે. તે આખા જિલ્લાના પોલીસ વડા હોય છે."
બસ, એ રાત્રે અંબિકાજી ઊંઘી ન શક્યા. તેમના મનમાં એક જ રટણ ચાલતું હતું - "મારે પણ એવું જ બનવું છે, મારે પણ સેલ્યુટ મેળવવી છે, આપવી નથી."
૩. શૂન્યમાંથી સર્જન: ૧૦મા ધોરણથી UPSC સુધીની સફર
સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે અંબિકાજીએ તેમનું ભણતર અધવચ્ચે જ છોડી દીધું હતું. IPS બનવા માટે ગ્રેજ્યુએટ હોવું જરૂરી છે. તેમણે હિંમત હાર્યા વગર નીચે મુજબ મહેનત શરૂ કરી:
પ્રાઈવેટ અભ્યાસ: તેમણે ઘરે રહીને જ ડિસ્ટન્સ લર્નિગથી (External) ૧૦મું અને ૧૨મું ધોરણ પાસ કર્યું.
ગ્રેજ્યુએશન: સંતાનોને સાચવતા સાચવતા, રાત્રે જાગીને વાંચીને તેમણે ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ (External) દ્વારા સ્નાતકની પદવી મેળવી.
પતિનો સાથ: અંબિકાજીના પતિએ જોયું કે તેમની પત્નીમાં કંઈક અદભૂત કરી છૂટવાની તમન્ના છે. તેમણે અંબિકાજીને UPSC ની તૈયારી માટે ચેન્નાઈ મોકલવાનો મોટો નિર્ણય લીધો.
૪. નિષ્ફળતાનો સામનો: જ્યારે દુનિયા હસતી હતી
UPSC ની પરીક્ષા એટલે લોખંડના ચણા ચાવવા જેવી વાત. અંબિકાજી જ્યારે ચેન્નાઈમાં તૈયારી કરતા હતા, ત્યારે ઘણા લોકોએ ટોણા માર્યા હશે - "બે બાળકોની મા થઈને હવે શું ભણશે?" પણ તેમણે કાન બંધ કરી દીધા.
પહેલો પ્રયત્ન: નિષ્ફળતા.
બીજો પ્રયત્ન: ફરી નિષ્ફળતા.
ત્રીજો પ્રયત્ન: ફરી હાર મળી.
ત્રણ વાર નિષ્ફળ ગયા પછી કોઈપણ વ્યક્તિ તૂટી જાય. તેમના પતિએ પણ કહ્યું કે હવે બહુ થયું, બાળકો નાના છે, ઘરે પાછા આવી જાવ. પણ અંબિકાજીને પોતાની મહેનત પર ભરોસો હતો. તેમણે કરગરીને છેલ્લી એક તક માંગી. અને મિત્રો, ૨૦૦૮માં જ્યારે પરિણામ આવ્યું, ત્યારે આખું ગામ જોતું રહી ગયું. તેમણે ચોથા પ્રયત્ને UPSC ક્લિયર કરી અને તે IPS ઓફિસર બન્યા!
૫. ખાખી વર્દી અને મુંબઈમાં શાસન
IPS બન્યા પછી તેમને મહારાષ્ટ્ર કેડર ફાળવવામાં આવી. મુંબઈ જેવા મેટ્રો સિટીમાં DCP (Deputy Commissioner of Police) તરીકે તેમણે જે રીતે કામ કર્યું છે તે કાબિલે તારીફ છે.
ક્રાઈમ કંટ્રોલ: અંબિકાજીએ મહિલાઓ સામેના ગુનાઓ રોકવા માટે અનેક કડક પગલાં લીધા.
જનતા સાથે જોડાણ: તેઓ સોશિયલ મીડિયા કે દેખાડામાં માનવાને બદલે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર જઈને કામ કરવામાં માને છે.
નિડરતા: અનેક મોટા ઓપરેશન્સમાં તેમણે પોતે લીડ લીધી છે, જે સાબિત કરે છે કે સ્ત્રી માત્ર ઘર નથી સંભાળતી, તે આખા શહેરની સુરક્ષા પણ કરી શકે છે.
૬. ઉમેદવારો માટે ગોલ્ડન ટિપ્સ (Pro-Tips for Success)
જો તમે પણ સરકારી નોકરી કે GPSC/UPSC ની તૈયારી કરો છો, તો અંબિકાજીની આ વાતો તમારી જિંદગી બદલી શકે છે:
A. સમયનું વ્યવસ્થાપન (Time Management)
અંબિકાજી પાસે ક્યારેય ફ્રી ટાઈમ નહોતો. તેઓ રસોઈ કરતા કરતા પણ મનમાં રિવિઝન કરતા. જો તમારી પાસે ૨૪ કલાક હોય, તો ફરિયાદ કરવાનું છોડો અને સમયની ચોરી કરતા શીખો.
B. 'પ્લાન B' ન રાખો
ઘણીવાર આપણે વિચારીએ છીએ કે 'જો આ પરીક્ષા પાસ નહીં થાય તો બીજું કંઈક કરી લઈશ'. આ વિચાર જ આપણને નબળા પાડે છે. અંબિકાજી માટે IPS બનવું એ જ એકમાત્ર રસ્તો હતો.
C. ડિજિટલ ડિટોક્સ
આજના સમયમાં સોશિયલ મીડિયા સૌથી મોટું વિઘ્ન છે. અંબિકાજીના સમયમાં તો સ્માર્ટફોન ઓછા હતા, પણ આજે તમારે રીલ્સ અને શોર્ટ્સથી દૂર રહીને પુસ્તકો સાથે દોસ્તી કરવી પડશે.
D. રિવિઝન એ જ ચાવી છે
તમે શું વાંચો છો તેના કરતા કેટલું યાદ રાખો છો તે મહત્વનું છે. અઠવાડિયામાં જે વાંચ્યું હોય તેનું રવિવારે ફરજિયાત રિવિઝન કરો.
૭. લેખકનો અંગત અભિપ્રાય અને પ્રેરણા
મિત્રો, મેં જ્યારે અંબિકાજી વિશે પહેલીવાર વાંચ્યું ત્યારે મને એ સમજાયું કે આપણા બહાનાઓ કેટલા ખોખલા છે. આપણે કહીએ છીએ કે "ઘરે મહેમાન આવ્યા હતા એટલે વંચાયું નહીં" અથવા "આજે મૂડ નથી". અંબિકાજી પાસે તો નાના બાળકો હતા જેમને કદાચ રાત્રે તાવ પણ આવતો હોય, છતાં તેમણે વાંચવાનું ચાલુ રાખ્યું.
સફળતા ક્યારેય તમારી સુવિધાઓ નથી જોતી, તે માત્ર તમારો પરસેવો અને તમારા સંકલ્પની શક્તિ જુએ છે.
૮. વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન ૧: શું ગુજરાતી માધ્યમનો વિદ્યાર્થી IPS બની શકે?
જવાબ: ચોક્કસ! UPSC ની પરીક્ષા તમે ગુજરાતી માધ્યમમાં પણ આપી શકો છો. ભાષા ક્યારેય જ્ઞાનમાં આડે આવતી નથી.
પ્રશ્ન ૨: લગ્ન પછી સરકારી નોકરીની તૈયારી શક્ય છે?
જવાબ: એન. અંબિકા તેનું જીવતું જાગતું ઉદાહરણ છે. જો પરિવારનો સપોર્ટ હોય અને તમારી ઈચ્છાશક્તિ મજબૂત હોય, તો બધું જ શક્ય છે.
જો તમને આ સક્સેસ સ્ટોરી ગમી હોય તો કોમેન્ટ કરો કે હવે કોની સક્સેસ સ્ટોરી વાંચવી છે?
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો